1. Sieć obszarów Natura 2000 obejmuje:
1) obszary specjalnej ochrony ptaków;
2) specjalne obszary ochrony siedlisk.
2. Obszar Natura 2000 może obejmować część lub całość obszarów i obiektów objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust 1 pkt 1-4 i 6-9.
Tereny Nadleśnictwa Cierpiszewo wchodzą w skład trzech obszarów Natura 2000:
- OSO Dolina Dolnej Wisły - kod PLB040003
- SOO Dybowska Dolina Wisły - kod PLH040011
- SOO Leniec w Chorągiewce - kod PLH040044
OSO Dolina Dolnej Wisły
Kod CRFOP: PL.ZIPOP.1393.N2K.PLB040003.B
Dolina Dolnej Wisły to obszar specjalnej ochrony ptaków (OSO) w ramach europejskiej sieci Natura 2000, położony na terenie województw kujawsko-pomorskiego i pomorskiego. Obejmuje dolinę Wisły wraz z korytem rzeki oraz przyległymi terenami zalewowymi. Obszar o powierzchni około 33,6 tys. ha został objęty ochroną w 2004 roku.
Dolina Dolnej Wisły wyróżnia się bogactwem przyrodniczym i dużym znaczeniem dla ochrony ptaków. Występuje tu mozaika siedlisk, obejmująca piaszczyste wyspy, łachy, nadrzeczne zarośla i tereny zalewowe, które zapewniają dogodne warunki do gniazdowania, żerowania oraz odpoczynku podczas sezonowych wędrówek. Obszar stanowi ostoję wielu gatunków ptaków lęgowych, migrujących i zimujących, w tym gatunków objętych szczególną ochroną.
Głównym celem ochrony jest zachowanie odpowiednich siedlisk oraz warunków niezbędnych do przetrwania cennych gatunków ptaków. Istotne znaczenie ma utrzymanie naturalnych walorów doliny rzecznej, ochrona miejsc lęgowych i żerowisk oraz ograniczanie zagrożeń wynikających z przekształcania środowiska.
Dolina Dolnej Wisły stanowi ważny element europejskiego systemu ochrony przyrody. Jej zachowanie sprzyja ochronie różnorodności biologicznej i utrzymaniu cennych ekosystemów związanych z jedną z najważniejszych rzek Polski.
SOO Dybowska Dolina Wisły
Kod CRFOP: PL.ZIPOP.1393.N2K.PLH040011.H
Dybowska Dolina Wisły to obszar Natura 2000 położony w województwie kujawsko-pomorskim, obejmujący około 11-kilometrowy odcinek Wisły wraz z terenami zalewowymi między Dybowem a Przyłubiem. Jego powierzchnia wynosi około 1392 ha. Obszar został wyznaczony w celu ochrony cennych siedlisk przyrodniczych oraz związanych z nimi gatunków roślin i zwierząt.
Dolina charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem środowiska. Występują tu piaszczysto-muliste ławice rzeczne, starorzecza, zalewane brzegi Wisły, nadrzeczne ziołorośla, łąki oraz lasy łęgowe. Istotnym elementem krajobrazu są również tereny zalewowe, których przyrodniczy charakter kształtują naturalne procesy rzeczne i okresowe wahania poziomu wody.
Przedmiotem ochrony obszaru są między innymi starorzecza i naturalne zbiorniki wodne, zalewane muliste brzegi rzek, ekstensywnie użytkowane łąki oraz łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe. Dolina stanowi także siedlisko cennych gatunków zwierząt, w tym bobra europejskiego, wydry oraz wybranych gatunków ryb i bezkręgowców.
Głównym celem ochrony Dybowskiej Doliny Wisły jest zachowanie właściwego stanu cennych siedlisk przyrodniczych i populacji związanych z nimi gatunków. Szczególne znaczenie ma ochrona starorzeczy, naturalnej dynamiki rzeki, roślinności nadrzecznej oraz terenów zalewowych, a także ograniczanie negatywnego wpływu działalności człowieka na lokalne ekosystemy.
Dybowska Dolina Wisły stanowi ważny element europejskiej sieci Natura 2000. Ochrona tego obszaru przyczynia się do zachowania różnorodności biologicznej oraz cennych ekosystemów związanych z doliną jednej z najważniejszych rzek Polski.
SOO Leniec w Chorągiewce
Kod CRFOP: PL.ZIPOP.1393.N2K.PLH040044.H
Leniec w Chorągiewce to specjalny obszar ochrony siedlisk Natura 2000, położony w województwie kujawsko-pomorskim, w pobliżu Torunia, na terenie gminy Wielka Nieszawka. Obszar został wyznaczony w celu ochrony cennego stanowiska leńca bezpodkwiatkowego (Thesium ebracteatum) – rzadkiej rośliny objętej ścisłą ochroną gatunkową. Jego powierzchnia wynosi około 12,09 ha.
Obszar wyróżnia się występowaniem siedlisk sprzyjających rozwojowi roślinności światłolubnej. Obejmuje stanowiska leńca bezpodkwiatkowego zlokalizowane w sąsiedztwie borów sosnowych, a także cenne murawy napiaskowe i kserotermiczne oraz fragmenty wrzosowisk. Zachowanie odpowiedniego nasłonecznienia i ograniczenie nadmiernego zarastania terenu mają kluczowe znaczenie dla utrzymania tych siedlisk.
Leniec bezpodkwiatkowy jest niewielką, delikatną byliną, która osiąga do około 30 cm wysokości. Występuje na otwartych łąkach, w zaroślach i prześwietlonych fragmentach lasów. Jest rośliną półpasożytniczą – pobiera wodę i sole mineralne z korzeni innych roślin, a związki organiczne wytwarza samodzielnie w procesie fotosyntezy. Zacienienie przez drzewa i krzewy ogranicza jego kwitnienie oraz owocowanie, co może prowadzić do osłabienia lokalnej populacji.
Głównym celem ochrony obszaru jest zachowanie leńca bezpodkwiatkowego oraz odpowiednich warunków siedliskowych niezbędnych do jego przetrwania. Istotne znaczenie mają działania ochrony czynnej, obejmujące między innymi ograniczanie ekspansji drzew i krzewów oraz odsłanianie fragmentów podłoża sprzyjających kiełkowaniu roślin. W 2025 roku Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Bydgoszczy przeprowadziła prace mające na celu poprawę warunków siedliskowych tego gatunku.
Leniec w Chorągiewce stanowi ważny element sieci Natura 2000, chroniący jedno z cennych stanowisk rzadkiej flory regionu. Zachowanie tego niewielkiego obszaru ma istotne znaczenie dla ochrony różnorodności biologicznej oraz przetrwania gatunków roślin zagrożonych zanikiem ich naturalnych siedlisk.
